Κάθε καλοκαίρι, οι ελληνικές θάλασσες και οι τουριστικοί προορισμοί προσελκύουν εκατομμύρια ανθρώπους, ωστόσο όλοι μας πρέπει να θέτουμε ως προτεραιότητα την ασφάλεια στο νερό. Η επίβλεψη, τα σωσίβια και τα μαθήματα κολύμβησης δεν αρκούν πάντα για την πρόληψη του πνιγμού. Όταν συμβεί το αναπάντεχο ατύχημα, τα πρώτα λεπτά καθορίζουν την εξέλιξη της υγείας του θύματος.
Η άμεση παρέμβαση των παρευρισκόμενων σώζει κυριολεκτικά ζωές, επομένως η γνώση ΚΑΡΠΑ και πρώτων βοηθειών αναδεικνύεται σε ανεκτίμητο εφόδιο για κάθε πολίτη. Μόνο μέσα από τη σωστή εκπαίδευση μπορούμε να αναγνωρίσουμε έγκαιρα το περιστατικό, να καλέσουμε αμέσως βοήθεια και να ξεκινήσουμε σωστές συμπιέσεις. Επιπλέον, αυτή η γρήγορη και ψύχραιμη αντίδραση περιορίζει σημαντικά τις σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές που προκαλεί η έλλειψη οξυγόνου στον εγκέφαλο.
Το συγκλονιστικό παράδειγμα στο αεροδρόμιο της Ρόδου
Το περιστατικό του Ιουνίου 2025 αποδεικνύει στην πράξη πόση αξία έχει η γνώση πρώτων βοηθειών εκτός νοσοκομείου. Πιο συγκεκριμένα, στο αεροδρόμιο της Ρόδου, ένας 65χρονος τουρίστας υπέστη καρδιακή ανακοπή και κατέρρευσε στο πάτωμα. Η παιδίατρος Δρ. Όλγα Τζέτζη επέστρεφε από ένα συνέδριο και κινητοποιήθηκε αμέσως, μόλις οι κόρες της άκουσαν τις φωνές της συζύγου του άνδρα που ζητούσε απεγνωσμένα βοήθεια.
Η γιατρός διαπίστωσε ότι ο άνδρας δεν είχε αναπνοές ούτε σφύξεις και άρχισε αμέσως να του κάνει μαλάξεις. Στη συνέχεια, μαζί με μία ακόμη συνάδελφο, αξιοποίησαν τον απινιδωτή του αεροδρομίου και έκαναν τέσσερις απινιδώσεις μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ.
Αυτό το γεγονός, το οποίο χάρισε τελικά πίσω τη ζωή στον 65χρονο, μας υπενθυμίζει ότι η εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες και η τοποθέτηση απινιδωτών σε δημόσιους χώρους δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες υγείας. Αντίθετα, αφορά άμεσα:
Τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς
Τους προπονητές, τους ναυαγοσώστες και τους εφήβους
Κάθε ενεργό πολίτη που συχνάζει σε χώρους μαζικής πρόσέλευσης
Οι επικαιροποιημένες οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (2026)
Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιστημονική κοινότητα ανανεώνει διαρκώς τα όπλα της απέναντι στον κίνδυνο. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) δημοσίευσε τον Ιούλιο του 2026 τη νέα, αναθεωρημένη στρατηγική της για την πρόληψη πνιγμού. Οι ειδικοί της Ακαδημίας τονίζουν ότι ο πνιγμός ξεκινά μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα από τη βύθιση στο νερό, γεγονός που απαιτεί «πολλαπλά επίπεδα προστασίας» από τους γονείς.
Ειδικότερα, ο επικεφαλής συγγραφέας της οδηγίας, Δρ. Rohit P. Shenoi, επισημαίνει ότι τα νήπια διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς ξεφεύγουν από την προσοχή μας ακόμα και κάτω από τις καλύτερες συνθήκες. Επίσης, οι έφηβοι εμφανίζουν μεγάλη ευάλωτότητα, επειδή συχνά υπερεκτιμούν τις κολυμβητικές τους ικανότητες ή καταναλώνουν αλκοόλ. Η AAP υπογραμμίζει ξανά ότι όταν συμβαίνει ένας πνιγμός, τα δευτερόλεπτα μετρούν, και η γρήγορη ανάνηψη αποτελεί τη μόνη διαφορά ανάμεσα στη ζωή, τον θάνατο και τη μόνιμη αναπηρία.
Ένας διαχρονικός και ανησυχητικός προβληματισμός
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανάγκη για επαγρύπνηση παραμένει διαρκής, καθώς οι αριθμοί των ατυχημάτων στη χώρα μας προκαλούν έντονο προβληματισμό εδώ και χρόνια. Κοιτάζοντας πίσω, ήδη από το καλοκαίρι του 2023, σχετικό ρεπορτάζ του ygeiamou.gr τόνιζε ότι προβληματίζουν οι 135 πνιγμοί από τον Ιούνιο. Αυτό το στοιχείο κάνει την ενημέρωση για την ασφάλεια των ηλικιωμένων και των παιδιών πιο αναγκαία από ποτέ.
Ειδικότερα, σε εκείνη την επιστημονική της παρέμβαση, η παιδίατρος Δρ. Όλγα Τζέτζη είχε ξεκαθαρίσει κρίσιμους όρους, όπως τον «ξηρό πνιγμό» (ασφυξία λόγω σπασμού του λάρυγγα χωρίς εισροή υγρού). Παράλληλα, είχε επισημάνει ότι ο πνιγμός αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από ατύχημα σε παιδιά ηλικίας 1-4 ετών. Συνεπώς, η σωστή γνώση των κανόνων και η ετοιμότητα για ΚΑΡΠΑ αποτελούν το μοναδικό μας όπλο.
Βασικά μηνύματα για την πρόληψη πνιγμού
Για να παραμείνουμε ασφαλείς στις διακοπές μας, η πρόληψη πνιγμού απαιτεί την πιστή τήρηση συγκεκριμένων κανόνων. Βάσει αυτού, οφείλουμε να εφαρμόζουμε τα παρακάτω μέτρα προστασίας:
Συνεχής επίβλεψη: Επιβλέπουμε συνεχώς και χωρίς κανέναν απολύτως περισπασμό τα παιδιά μέσα και γύρω από το νερό.
Αποκλειστική ευθύνη: Ορίζουμε έναν ενήλικα ο οποίος θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για την προσοχή των μικρότερων.
Μαθήματα κολύμβησης: Ξεκινάμε την εκπαίδευση στο νερό από πολύ μικρή ηλικία, ακόμη και από τη βρεφική (3 μηνών).
Χρήση σωσιβίου: Φοράμε πάντα εγκεκριμένο σωσίβιο σε ανοιχτά νερά, σκάφη ή όταν έχουμε περιορισμένη κολυμβητική ικανότητα.
Ασφάλεια στην πισίνα: Περιφράζουμε σωστά τον χώρο και αδειάζουμε τις μικρές πισίνες μετά τη χρήση για να αποτρέψουμε τα ξαφνικά ατυχήματα.
Όχι στο αλκοόλ: Αποφεύγουμε εντελώς την κατανάλωση αλκοόλ και συγκεκριμένων φαρμάκων, καθώς μειώνουν τα αντανακλαστικά μας.
Εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ: Εκπαιδευόμαστε στις πρώτες βοήθειες και στη χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή (AED) για να μπορούμε να σώσουμε μια ζωή.
«Ο πνιγμός είναι σιωπηλός και συμβαίνει μέσα σε δευτερόλεπτα. Η πρόληψη είναι η πρώτη γραμμή άμυνας. Όταν όμως η πρόληψη αποτύχει, η γνώση των πρώτων βοηθειών και της ΚΑΡΠΑ μπορεί να σώσει μια ζωή.»
Πώς αντιμετωπίζουμε μια περίπτωση ανάγκης στο νερό
Σε περίπτωση που η πρόληψη αποτύχει, οι οδηγίες των ειδικών είναι σαφείς και η σωστή σειρά ενεργειών σώζει ζωές. Αρχικά, καλούμε αμέσως βοήθεια (ΕΚΑΒ) πριν προσεγγίσουμε το θύμα.
Στη συνέχεια, πλησιάζουμε το θύμα από πίσω, το βγάζουμε σε ασφαλές μέρος και ελέγχουμε αν αναπνέει. Αν το άτομο αναπνέει αλλά δεν έχει τις αισθήσεις του, το τοποθετούμε σε θέση ανάνηψης (πλάγια θέση). Αν όμως δεν αναπνέει, ξεκινάμε αμέσως ΚΑΡΠΑ, εφόσον έχουμε λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση.
Συμπέρασμα
Συμπερασματικά, η ασφάλεια στη θάλασσα, την πισίνα αλλά και σε κάθε δημόσιο χώρο απαιτεί σωστή προετοιμασία και όχι τύχη. Η πρόληψη πνιγμού ξεκινά από τον σεβασμό στο υγρό στοιχείο, αλλά ολοκληρώνεται με τη δική μας ετοιμότητα να προσφέρουμε βοήθεια. Όπως μας έδειξε το παράδειγμα της Ρόδου, η ψυχραιμία, η εκπαίδευση και τα σωστά εργαλεία μπορούν να κάνουν ένα πραγματικό θαύμα.
Πηγές Άρθρου
Για τη σύνταξη του άρθρου χρησιμοποιήσαμε στοιχεία από τις παρακάτω έγκυρες πηγές:
