Η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας ξεκινά από την οικογένεια, τον παιδικό σταθμό και την κοινότητα. Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας της εποχής μας, διότι επηρεάζει συνολικά την εξέλιξη του παιδιού.
Δεν αφορά μόνο το σωματικό βάρος. Αντίθετα, αφορά τη σχέση του παιδιού με την τροφή, την κίνηση, την οικογένεια, το σχολείο, την καθημερινή ρουτίνα, τη συναισθηματική ασφάλεια και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία στηρίζει ή αποδυναμώνει τις υγιείς επιλογές από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Γι’ αυτόν τον λόγο, δεν ξεκινάμε την πρόληψη αφού εγκατασταθεί το πρόβλημα. Αντίθετα, αρχίζουμε νωρίς: από την προσχολική ηλικία, τον παιδικό σταθμό, το οικογενειακό τραπέζι και το παιχνίδι. Παράλληλα, ενημερώνουμε σωστά τους γονείς και συντονίζουμε τη συνεργασία ανάμεσα σε παιδιάτρους, παιδαγωγούς, επαγγελματίες υγείας και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Με αυτή τη φιλοσοφία, η Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Εφήβου – ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. Μονοπρόσωπη ΙΚΕ, σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Παιδικής Μέριμνας και τη Διεύθυνση Προσχολικής Αγωγής & Οικογενειακής Μέριμνας του Δήμου Θεσσαλονίκης, διοργάνωσε στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης την επιστημονική ημερίδα:
«Χτίζοντας Υγιείς Διαδρομές από την Πρώιμη Παιδική Ηλικία – Τροφή, σχέση, κίνηση και πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας»
Διοργανώσαμε την ημερίδα το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026, στην αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης. Θέσαμε ως κεντρικό στόχο την υπεύθυνη ενημέρωση των γονέων, των παιδαγωγών, των επαγγελματιών υγείας και όλων όσοι στέκονται δίπλα στο παιδί στα πρώτα χρόνια της ζωής του.
Η Παιδική Παχυσαρκία Δεν Είναι Μόνο Θέμα Θερμίδων
Δεν εγκλωβίζουμε την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας σε απλουστευτικές οδηγίες όπως «τρώμε λιγότερο» ή «κινούμαστε περισσότερο». Δεν μεταχειριζόμαστε το παιδί ως έναν μικρό ενήλικα. Αντίθετα, η διατροφή του επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη και τη νευροανάπτυξη, ενώ παράλληλα διαμορφώνει τη συναισθηματική του ασφάλεια, τις οικογενειακές συνήθειες, το κοινωνικό περιβάλλον και την καθημερινή σχέση με τους φροντιστές του.
Η τροφή στην παιδική ηλικία εκφράζει σχέση, φροντίδα, ρυθμό, όρια και επικοινωνία. Παράλληλα, αποτελεί το πρώτο πεδίο όπου το παιδί μαθαίνει να εμπιστεύεται το σώμα του, να αναγνωρίζει την πείνα και τον κορεσμό, να δοκιμάζει νέες γεύσεις και να συνδέει το φαγητό με την ασφάλεια και όχι με την πίεση, την ενοχή ή τη σύγκρουση.
Όταν το παιδί εμφανίζει δυσκολίες σίτισης
Παρατηρούμε αυτό το φαινόμενο ακόμη πιο έντονα στα παιδιά που αποκαλούμε συχνά «δύσκολα στο φαγητό». Πίσω από τις δυσκολίες σίτισης κρύβονται σύνθετοι αναπτυξιακοί, αισθητηριακοί, ψυχοσυναισθηματικοί ή οικογενειακοί παράγοντες.
- Διαβάστε το σχετικό άρθρο στο iatronet: Το παιδί είναι δύσκολο στο φαγητό: σύνθετες αιτίες πίσω από τις δυσκολίες σίτισης – iatronet
Συνδέουμε την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας και την υποστήριξη της σωστής σίτισης ακριβώς σε αυτό το σημείο: δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί χτίζει μια υγιή σχέση με την τροφή.
Η Ημερίδα της ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. και του Δήμου Θεσσαλονίκης: Πρόληψη στην Πράξη
Σχεδιάσαμε την ημερίδα του Μαρτίου 2026 ως μία ουσιαστική παρέμβαση πρόληψης στην κοινότητα. Δεν επρόκειτο για μια απλή επιστημονική ομιλία, αλλά για μια συνάντηση επιστήμης, παιδαγωγικής πράξης, οικογένειας και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Στο επιστημονικό πρόγραμμα αναδείξαμε κρίσιμες πτυχές της παιδικής παχυσαρκίας και της διατροφικής πρόληψης:
- Ο ρόλος του παιδιάτρου: Ως το πρώτο σημείο επαφής με την οικογένεια για την έγκαιρη πρόληψη.
- Πρώιμη διατροφική πρόληψη: Η αξία της έγκαιρης παρέμβασης.
- Συναισθηματική σύνδεση: Η σίτιση ως πεδίο ασφάλειας και επικοινωνίας.
- Βιοχημική & μεταβολική προσέγγιση: Η επιστημονική ανάλυση της παιδικής παχυσαρκίας.
- Άθληση και κίνηση: Η σημασία της σωματικής δραστηριότητας για τη σωματική και ψυχική υγεία.
Παράλληλα, η ημερίδα είχε βιωματικό χαρακτήρα. Διοργανώσαμε δημιουργικές δράσεις για παιδιά προσχολικής ηλικίας στο φουαγιέ του Δημαρχείου, ώστε η πρόληψη να μεταφερθεί στο παιχνίδι, στην κίνηση και στη χαρά της συμμετοχής.
Επιπλέον, πραγματοποιήσαμε ανοιχτό διάλογο με γονείς, επιστήμονες και επαγγελματίες των παιδικών σταθμών. Περάσαμε ένα σαφές μήνυμα: προλαμβάνουμε την παιδική παχυσαρκία όταν η οικογένεια, ο παιδικός σταθμός, ο παιδίατρος και η κοινότητα συνεργάζονται στενά.
Η Επιστημονική Διαδρομή Πίσω από τη Δράση
Η Δρ. Όλγα Τζέτζη εστιάζει στην παιδική διατροφή, τις δυσκολίες σίτισης και την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας μέσα από:
- Πολυετή κλινική εμπειρία στην παιδιατρική πράξη.
- Εκπαίδευση στην πρώιμη διατροφή και μετεκπαίδευση στην παιδική διατροφή.
- Εμπειρία στη σίτιση παιδιών με νευροαναπτυξιακές δυσκολίες.
- Επιμόρφωση στον μητρικό θηλασμό.
- Συμμετοχή στο ευρωπαϊκό Summer School “Best Practices in Child Obesity”.
- Πολυετή συνεργασία με παιδικούς σταθμούς και σύνθεση διαιτολογίων για τους Παιδικούς Σταθμούς του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Σημαντικές επιστημονικές παρουσίες:
- 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας & Διατροφής (4–6 Οκτωβρίου 2024, Αθήνα, Royal Olympic): Συμμετείχε ως ομιλήτρια με εισήγηση για τον ρόλο του παιδιάτρου στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης παρέμβασης, της συμβουλευτικής προς την οικογένεια και της συνεργασίας με την κοινότητα
- ESPGHAN 2026 (Λιλ, Γαλλία): Συμμετείχε σε ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά συνέδρια Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής για τη διαρκή επικαιροποίηση της γνώσης γύρω από τις γαστρεντερολογικές προκλήσεις και την πρόληψη.
- Επιστημονικές Δημοσιεύσεις:
Δημιουργική Διατροφική Αγωγή: Πρόληψη μέσα από το Παιχνίδι και τη Μουσική
Η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας δεν περιορίζεται σε παρουσιάσεις ενηλίκων προς ενηλίκους. Τα παιδιά χρειάζονται βιωματικά ερεθίσματα, παιχνίδι, κίνηση, μουσική, εικόνα, συμμετοχή και θετικό μήνυμα.
Το 33ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΤΕΦΑΑ του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (Κομοτηνή, 23–25 Μαΐου 2025) φιλοξένησε το ειδικό Φεστιβάλ Υγείας της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Η Δρ. Όλγα Τζέτζη συμμετείχε εθελοντικά τόσο στον σχεδιασμό δραστηριοτήτων δημιουργικής απασχόλησης όσο και στην παρουσίαση παιδικού τραγουδιού διατροφικής αγωγής (σε στίχους της Δρ. Όλγας Τζέτζη και της κας Δήμητρας Κονιάρη). Η δράση απέδειξε ότι η αγωγή υγείας πετυχαίνει το αποτελεσματικότερο αποτέλεσμα όταν μιλά τη γλώσσα των παιδιών.
- Δείτε το σχετικό βίντεο εδω
Η Παιδική Παχυσαρκία στη Δημόσια Συζήτηση (ΜΜΕ)
Βασικός στόχος της ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. είναι η επιστημονική γνώση να φτάνει στην κοινωνία με τρόπο σαφή, υπεύθυνο και κατανοητό. Η πρόληψη πρέπει να φτάνει στους γονείς, στους εκπαιδευτικούς, στους επαγγελματίες υγείας και στους ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις για τα παιδιά.
Γι’ αυτόν τον λόγο, αναδείξαμε τη θεματική της παιδικής παχυσαρκίας μέσα από σειρά δημοσιογραφικών παρουσιών:
- TV100: Σε εκπομπή αφιερωμένη στην παιδική παχυσαρκία, παρουσιάστηκαν θέματα διατροφικής αγωγής, πρόληψης και παιδικής συμμετοχής, μαζί με οπτικοακουστικό υλικό από το παιδιατρικό ιατρείο και το παιδικό τραγούδι: TV100 – Εκπομπή για την παιδική παχυσαρκία
- FM100: Αναδείχθηκαν η ανάγκη έγκαιρης πρόληψης από την προσχολική ηλικία και ο ρόλος της οικογένειας: FM100 – Ραδιοφωνική αναφορά για την παιδική παχυσαρκία
- Βεργίνα TV: Παρουσιάστηκαν ζητήματα παιδικής υγείας, διατροφής και πρώιμης πρόληψης στην εκπομπή: Βεργίνα TV – «Στο Μικροσκόπιο»
- Focus FM 103.6: Μέσα από τη ραδιοφωνική εκπομπή «Ο Άνθρωπος στο Επίκεντρο», αναπτύσσονται συστηματικά θέματα που αφορούν την πρόληψη, την παιδική και εφηβική υγεία, τη διατροφή και την οικογένεια: Focus FM – «Ο Άνθρωπος στο Επίκεντρο» (Ενδεικτικό ψηφιακό υλικό)
- Ψηφιακά Αποσπάσματα:
Η δημόσια παρουσία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της πρόληψης, διότι αλλάζουμε την κουλτούρα όταν μετατρέπουμε την επιστημονική πληροφορία σε καθημερινό, προσβάσιμο και χρήσιμο λόγο.
Από τις Πρώτες 1.000 Ημέρες Ζωής έως την Εφηβεία
Η διατροφή του παιδιού ξεκινά να διαμορφώνεται πολύ πριν το παιδί καθίσει μόνο του στο τραπέζι. Οι πρώτες 1.000 ημέρες ζωής, από τη σύλληψη έως τα πρώτα χρόνια, αποτελούν κρίσιμο παράθυρο για την ανάπτυξη, τη νευροανάπτυξη, τον μεταβολικό προγραμματισμό και τη σχέση με τη σίτιση.
- Διαβάστε τη σχετική συνέντευξη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: ΑΠΕ-ΜΠΕ: Γιατί είναι κρίσιμες οι πρώτες 1.000 μέρες ζωής από τη στιγμή της σύλληψης για τη νευροανάπτυξη
Βλέπουμε την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας ως μια συνεχή διαδρομή: από την εγκυμοσύνη, τον θηλασμό και τη βρεφική διατροφή, έως την προσχολική ηλικία, το σχολείο και την εφηβεία. Κάθε στάδιο έχει τις δικές του ανάγκες, κάθε οικογένεια χρειάζεται υποστήριξη χωρίς ενοχοποίηση, και κάθε παιδί χρειάζεται ένα περιβάλλον που το βοηθά να μεγαλώνει με υγεία, αυτοπεποίθηση και ισορροπία.
Η ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. ως Φορέας Πρόληψης και Κοινωνικής Σύνδεσης
Δημιουργήσαμε την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Εφήβου – ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. με στόχο να μεταφέρουμε την πρόληψη από τη θεωρία στην πράξη. Συνδέουμε την παιδιατρική γνώση με την οικογένεια, το σχολείο, την τοπική αυτοδιοίκηση, την κοινότητα και τα μέσα ενημέρωσης.
Η παιδική διατροφή και η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας αποτελούν βασικό πυλώνα αυτής της προσπάθειας μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που περιλαμβάνει:
- Πρώιμη πρόληψη και υγιεινή διατροφή.
- Σωματική δραστηριότητα και αθλητισμό.
- Ψυχική υγεία και νευροανάπτυξη.
- Οικογενειακή συμβουλευτική, αγωγή υγείας και συνεργασία με θεσμούς.
Η εμπειρία από την ημερίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης, η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια, η παρουσία σε εθνικές δράσεις, η δημιουργική απασχόληση παιδιών, το παιδικό τραγούδι διατροφικής αγωγής και η συστηματική παρουσία στα ΜΜΕ δείχνουν ότι η πρόληψη μπορεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα στην επιστήμη και την κοινωνία.
Συμπέρασμα: Γιατί Έχει Σημασία
Δεν προλαμβάνουμε την παιδική παχυσαρκία με φόβο, ενοχή ή στιγματισμό. Την προλαμβάνουμε με γνώση, σχέση, κίνηση, χαρά, συνέπεια και συνεργασία.
Χρειάζεται να σταματήσουμε να μιλάμε μόνο για «βάρος» και να αρχίσουμε να μιλάμε για το παιδί συνολικά: το σώμα του, την ψυχή του, την οικογένειά του, το σχολείο του, το περιβάλλον του και το μέλλον του.
Με την πρόληψη επενδύουμε στην υγεία των παιδιών, στην ανθεκτικότητα των οικογενειών, στη μείωση των ανισοτήτων και στη δημιουργία μιας κοινωνίας που δρα πριν εμφανιστεί το πρόβλημα.
Η ΠΡ.Υ.Π.ΕΦ. θα συνεχίσει να σχεδιάζει και να υλοποιεί δράσεις που ενώνουν την επιστημονική τεκμηρίωση με την πράξη, τη δημόσια ενημέρωση με τη βιωματική αγωγή υγείας και την παιδιατρική φροντίδα με την κοινωνική ευθύνη.
Γιατί οι υγιείς διαδρομές χτίζονται νωρίς. Και χτίζονται μαζί.
Σχετικό Υλικό και Σύνδεσμοι
- Το παιδί είναι δύσκολο στο φαγητό: σύνθετες αιτίες πίσω από τις δυσκολίες σίτισης – iatronet
- Childhood Nutrition – Medical & Research
- Διατροφή στην παιδική ηλικία: μια διπλή πρόκληση
- Παιδικό τραγούδι διατροφικής αγωγής – πρόληψη παιδικής παχυσαρκίας
- Ένα τραγούδι με μήνυμα ζωής και υγείας
- TV100 – Εκπομπή για την παιδική παχυσαρκία
- FM100 – Ραδιοφωνική αναφορά για την παιδική παχυσαρκία
- Βεργίνα TV – Στο Μικροσκόπιο
- Focus FM – «Ο Άνθρωπος στο Επίκεντρο»
- ΑΠΕ-ΜΠΕ: Γιατί είναι κρίσιμες οι πρώτες 1.000 μέρες ζωής για τη νευροανάπτυξη
- YouTube – Απόσπασμα δημόσιας παρουσίας
- Google Share – Πρόσθετο υλικό
Δρ. Όλγα Τζέτζη, MD, PhD Παιδίατρος
Επιμέλεια κειμένου: Μαριάνθη Καρυπίδου Νοσηλεύτρια | Επιστημονική πηγή: Όλγα Τζέτζη Παιδίατρος