Ο μητρικός θηλασμός ως θεμέλιο πρόληψης, προστασίας και βιώσιμης υγείας από την πρώτη ημέρα της ζωής.
Από την 1η έως τις 7 Αυγούστου τιμούμε την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού 2026. Αυτή η διεθνής πρωτοβουλία υπενθυμίζει σε όλους μας ότι ο θηλασμός υπερβαίνει την απλή διατροφή του βρέφους. Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις πρόληψης και προαγωγής της δημόσιας υγείας παγκοσμίως.
Για το 2026, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκπέμπει ένα σαφές και ηχηρό μήνυμα:
«Μητρικός θηλασμός για ένα βιώσιμο ξεκίνημα στη ζωή: ενισχύουμε όσα λειτουργούν»
(Breastfeeding for a sustainable start in life: strengthen what works).
Γι’ αυτόν τον λόγο, μετατοπίζουμε την προσοχή μας στη φετινή καμπάνια. Συνεπώς, δεν αρκούμαστε πλέον μόνο στη γνώση των ωφελειών του θηλασμού. Αντίθετα, επενδύουμε συστηματικά και ενεργά στις παρεμβάσεις που αποδεδειγμένα φέρνουν αποτελέσματα: στην εξειδικευμένη συμβουλευτική, στην ουσιαστική υποστήριξη από τις δομές υγείας, καθώς και στην πλήρη εφαρμογή της πρωτοβουλίας «Νοσοκομεία Φιλικά προς τα Βρέφη». Παράλληλα, προωθούμε την προστασία της μητρότητας και τη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών θηλασμού στους χώρους εργασίας.
Ο θηλασμός ως «πρώτο εμβόλιο της ζωής»
Το μητρικό γάλα δεν προσφέρει απλώς θερμίδες και θρεπτικά συστατικά. Αποτελεί ένα δυναμικό βιολογικό σύστημα γεμάτο αντισώματα, ανοσοκύτταρα, ένζυμα, ορμόνες, αυξητικούς παράγοντες, ανθρώπινους ολιγοσακχαρίτες (HMOs) και ωφέλιμους μικροοργανισμούς.
Δικαιολογημένα, λοιπόν, οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τον θηλασμό ως το «πρώτο εμβόλιο της ζωής». Παρέχει στο νεογνό άμεση ανοσολογική προστασία, θωρακίζει τον οργανισμό απέναντι σε λοιμώξεις και επιταχύνει την ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος.
👉 Διαβάστε περισσότερα στο σχετικό άρθρο του Iatronet:
«Ο θηλασμός είναι το πρώτο εμβόλιο της ζωής»
Πολύ περισσότερα από μια απλή τροφή
Η επιστημονική κοινότητα συνδέει σταθερά τον μητρικό θηλασμό με μειωμένο κίνδυνο εμφανίσεων γαστρεντερίτιδας, λοιμώξεων του αναπνευστικού, μέσης ωτίτιδας και νοσηλειών κατά τη βρεφική ηλικία. Παράλληλα, προστατεύει μακροπρόθεσμα το παιδί, μειώνοντας την πιθανότητα εκδήλωσης παιδικής παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 και άλλων χρόνιων νοσημάτων.
Ιδιαίτερα καταλυτική αποδεικνύεται η συμβολή του θηλασμού στη διαμόρφωση του εντερικού μικροβιώματος. Οι ολιγοσακχαρίτες του μητρικού γάλακτος τρέφουν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου και χτίζουν ένα μικροβίωμα που προάγει την ανοσολογική και μεταβολική ισορροπία.
Οι πρώτες 1.000 ημέρες της ζωής —από τη στιγμή της σύλληψης έως το δεύτερο έτος— διαμορφώνουν ένα κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας για την ανάπτυξη, τον μεταβολικό προγραμματισμό και τις συνήθειες υγείας του ανθρώπου.
Παράλληλα, ο θηλασμός ωφελεί σημαντικά και τη μητέρα. Επιπλέον, πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών. Ταυτόχρονα, βελτιώνει τη μεταβολική καθώς και την καρδιαγγειακή της υγεία, προσφέροντας έτσι μακροπρόθεσμη προστασία στον οργανισμό της.
Ο θηλασμός δεν είναι πάντα εύκολος — και οφείλουμε να το λέμε ανοιχτά
Το γεγονός ότι ο θηλασμός είναι μια φυσική διαδικασία δεν σημαίνει ότι εξελίσσεται πάντα εύκολα ή αυτόματα. Η μητέρα και το βρέφος χρειάζονται χρόνο, καθημερινή εξάσκηση και, πολύ συχνά, εξειδικευμένη καθοδήγηση.
Στις συνηθέστερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέες μητέρες περιλαμβάνονται:
- Η μη σωστή τοποθέτηση του βρέφους και η λανθασμένη σύλληψη της θηλής.
- Η εσφαλμένη αντίληψη περί μειωμένης παραγωγής γάλακτος.
- Η έντονη υπερπλήρωση (σπαργή) του μαστού.
- Οι επώδυνες ή τραυματισμένες θηλές (ραγάδες).
- Οι αποφραγμένοι γαλακτοφόροι πόροι και η μαστίτιδα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η UNICEF, οι επαγγελματίες υγείας αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις περισσότερες από αυτές τις δυσκολίες. Επομένως, η έγκαιρη και εξειδικευμένη υποστήριξη μέσω μαίας, συμβούλου γαλουχίας ή παιδιάτρου δίνει πράγματι άμεσες λύσεις στις νέες μητέρες.
👉 Δείτε τις οδηγίες της UNICEF:
UNICEF: 5 συχνά προβλήματα στον μητρικό θηλασμό και τρόποι αντιμετώπισης
Ο επιτυχημένος θηλασμός δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της μητέρας
Γι’ αυτόν τον λόγο, δεν αφήνουμε τη μητέρα να ξεπεράσει μόνη της κάθε εμπόδιο. Άλλωστε, η επιτυχία του θηλασμού βασίζεται σε ένα ακλόνητο δίκτυο υποστήριξης: την οικογένεια, τους επαγγελματίες υγείας, το μαιευτήριο, τον παιδίατρο, τον χώρο εργασίας, την κοινωνία και την Πολιτεία.
Παράλληλα, εξασφαλίζουμε τη σωστή ενημέρωση ήδη από την περίοδο της εγκυμοσύνης. Επιπλέον, εφαρμόζουμε την άμεση επαφή δέρμα με δέρμα (skin-to-skin) αμέσως μετά τον τοκετό. Ταυτόχρονα, υποστηρίζουμε την έγκαιρη έναρξη του θηλασμού και τη συνδιαμονή μητέρας και νεογνού (rooming-in), ενώ συνεχίζουμε τη φροντίδα και μετά την έξοδο από το μαιευτήριο.
Δυστυχώς, τα δεδομένα στην Ελλάδα δείχνουν ότι, αν και οι περισσότερες μητέρες ξεκινούν να θηλάζουν, ένα σημαντικό ποσοστό διακόπτει τον αποκλειστικό θηλασμό κατά τους πρώτους μήνες. Ωστόσο, αυτό το γεγονός δεν φανερώνει αποτυχία της μητέρας. Αντίθετα, αναδεικνύει καθαρά τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην οργανωμένη ενημέρωση και τη συστηματική υποστήριξη.
Ενημερωτικό οπτικοακουστικό υλικό
Δείτε τα παρακάτω εξειδικευμένα βίντεο και ενημερωθείτε αναλυτικά για τις τεχνικές και τα οφέλη του μητρικού θηλασμού:
- 🎥 Παρακολουθήστε το πρώτο ενημερωτικό βίντεο για τον μητρικό θηλασμό
- 🎥 Παρακολουθήστε επιπλέον ενημερωτικό βίντεο (Συνέντευξη Δρ. Όλγας Τζέτζη)
Το μήνυμα της Προαγωγής Υγείας
Επενδύουμε στην υγεία του παιδιού, της μητέρας και της κοινωνίας όταν προστατεύουμε τον μητρικό θηλασμό. Δεν προάγουμε τον θηλασμό με ενοχές, πιέσεις ή εξιδανικεύσεις. Επιτυγχάνουμε τον στόχο μας με επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση, σεβασμό στις ανάγκες της κάθε οικογένειας και συνεχή, προσβάσιμη, ανθρώπινη υποστήριξη.
Ενισχύουμε ενεργά όλα όσα γνωρίζουμε ότι λειτουργούν. Δημιουργούμε μια αδιάσπαστη αλυσίδα φροντίδας γύρω από κάθε μητέρα που επιθυμεί να θηλάσει. Χτίζουμε μαζί ένα πιο υγιές και βιώσιμο ξεκίνημα στη ζωή!
Επιμέλεια κειμένου: Μαριάνθη Καρυπίδου Νοσηλεύτρια | Επιστημονική πηγή: Όλγα Τζέτζη Παιδίατρος